Yetmishinchi yillarning ikkinchi yarimi(1976 - 1979). TOSHKЕNTNING GULLAGAN DAVRI VA “PAXTAKOR” FOJIASI
1976 йил апрелига келиб, Тошкент зилзиласининг рўй берганига роппа-роса ўн йил тўлди. Бу йиллар давомида Ўзбекистон ҳукумати шаҳар марказини қайтадан тиклаш, уни буткул бошқача қиёфага келтириш учун нимаики зарур бўлса, ҳаммасини қилди.
Тошкентга илк бор келган меҳмон борки, уни кўриб, ҳайратга тушарди. 1977 йилнинг март ойида Тошкентга гастролга келган Алла Пугачёва унинг гўзаллигидан шошиб қолган эди. Аэропортдан меҳмонхонага келаркан, машҳур хонанда битта сўзни такрорларди: “Гўзаллигини қаранг!” Турли мамлакатлардан “оқиб” келаётган сайёҳлар эвазига Ўзбекистонга қизиқувчилар сони тобора ошиб борарди. Бу борада Ўзбекистон Ўрта Осиёда лидер, СССР таркибига кирган РСФСР ва Украинадан кейинги учинчи ўринни забт этган эди. Демак, етмишинчи йилларда Тошкентнинг мафтункорлигини фақат Алла Пугачёвагина эътироф этмаган эди.
Мексикалик режиссёр Х.Эстрада шундай ёзади: Тошкентга келган илк дақиқалардаёқ мени соя-салқин боғ ва хиёбонлар, тураржой даҳаларининг ўзига хос жизибаси мафтун этган эди. Гуллаб-яшнаётган, ёрқин келажак сари интилаётган пойтахт шаҳар ўзимнинг жонажон ўлкамда кўриб юрган кўплаб шаҳарлардан кескин фарқ қилади
ITALIYALIK ARXITЕKTOR PROFЕSSOR I.KOLOMBO: “TOSHKЕNT MARKAZINING RЕKONSTRUKTSIYASI MЕNDA KATTA TAASSUROT QOLDIRDI. BU ARXITЕKTURA AN’ANALARIGA EGA BO‘LGAN ESKI SHAHARLAR RЕKONSTRUKTSIYASI VA YANGI BINOLAR QURISH SOHALARIDA ISHLAYDIGAN BARCHA XORIJIY MUTAXASSISLARDA KATTA QIZIQISH UYG’OTDI. UY QURILISHIDA KATTA PANЕLLARDAN FOYDALANISHDA ULKAN YUTUQLARGA ERISHDINGIZ. BU TAJRIBA DIQQATGA SAZOVORDIR”.
FRANSIYALIK JURNALIST A.RUSSЕ: “TOSHKЕNT AJOYIB, ZAMONAVIY SHAHAR. SAMARQAND KABI, TOSHKЕNTDA HAM KO‘PLAB TARIXIY OBIDALAR SAQLANIB QOLGAN. SHUNGA QARAMAY, O‘ZBЕKISTON POYTAXTI FRANTSIYA, ITALIYA, ISPANIYANING ZAMONAVIY SHAHARLARIDAN QOLISHMAYDI. NAFAQAT MA’MURIY BINOLAR, BALKI TURAR-JOY BINOLARINING MЕ’MORIY DIZAYNI MЕNGA JUDA KATTA TA’SIR QILDI. MЕN TOSHKЕNTNI ENG GO‘ZAL SHAHARLARDAN BIRI DЕB ATAGAN BO‘LARDIM”.
Тошкент шаҳрининг зилзиладан кейинги тикланиши Шароф Рашидовдан қолган улкан мерос эди. Аммо Шароф Рашидов учун бу нарса ягона эмасди. У бутун вужуди билан “Пахтакор” футбол жамоасига хайрихоҳ эди. Афсуски, 1979 йил августида футбол жамоаси фожиага дуч келди.
“Paxtakor” futbolchilari, jamoaning ikkinchi murabbiyi, ma’mur va shifokori Minskga uchayotganda samolyot Ukraina osmonida, Dneprodzerjinsk shahri yaqinida boshqa bir samolyot bilan to‘qnashdi.
Voqea butun SSSRni qayg’uga soldi. Sharof Rashidov bu halokatni o‘zining shaxsiy fojiasi sifatida qabul qildi. Odamlarning aytishlaricha, u bir soatdan ko‘proq vaqt davomida Markaziy Komitetdagi kabinetida o‘tirgan va u yerga hech kimni kiritmagan – uning ahvolini boshqa birov ko‘rishini istamagan. So‘ng u O‘zbekiston KGB rahbarlaridan biri bilan bog’lanib, falokat tafsilotlarini bilib berishini so‘ragan. Keyinchalik ma’lum bo‘lishicha, to‘qnashuvga dispetcherning xatosi sabab bo‘lgan, u 15 yil qamoq jazosiga hukm qilingan.
“Paxtakor” jamoasining xotirasi o‘zbekistonliklarning qalbida hamon saqlanib qolmoqda. Botkin qabristonida ularning sharafiga yodgorlik o‘rnatilgan.
Voqea butun SSSRni qayg’uga soldi. Sharof Rashidov bu halokatni o‘zining shaxsiy fojiasi sifatida qabul qildi. Odamlarning aytishlaricha, u bir soatdan ko‘proq vaqt davomida Markaziy Komitetdagi kabinetida o‘tirgan va u yerga hech kimni kiritmagan – uning ahvolini boshqa birov ko‘rishini istamagan. So‘ng u O‘zbekiston KGB rahbarlaridan biri bilan bog’lanib, falokat tafsilotlarini bilib berishini so‘ragan. Keyinchalik ma’lum bo‘lishicha, to‘qnashuvga dispetcherning xatosi sabab bo‘lgan, u 15 yil qamoq jazosiga hukm qilingan.
“Paxtakor” jamoasining xotirasi o‘zbekistonliklarning qalbida hamon saqlanib qolmoqda. Botkin qabristonida ularning sharafiga yodgorlik o‘rnatilgan.
