Ijod va partiyada rahbarlik faoliyatining boshlanishi (1945 - 1950)

Ijod va partiyada rahbarlik faoliyatining boshlanishi (1945 - 1950). SIYOSIY FAOLIYATNING BOSHLANISHI

Sharof Rashidovning siyosiy faoliyati juda tez rivojlandi – istiqbolli yosh muharrirga e’tibor bermaslik qiyin edi.

1949 YILDA O‘ZBЕKISTON KOMMUNISTIK PARTIYASINING O‘NINCHI S’ЕZDIDA KOSMOPOLITIZM MASALASI BO‘YICHA SHAROF RASHIDOVNING MAFKURAVIY RAQIBLARI UNI MUHARRIR LAVOZIMIDAN CHЕTLASHTIRISH MASALASINI KO‘TARISHDI. BIRDANIGA IKKI MA’RUZACHI UNGA QARSHI NUTQ SO‘ZLADI, ULAR SH.RASHIDOVNI MAFKURAVIY XATOLARDA AYBLADILAR.

Sharof Rashidovni do‘sti Aleksandr Fadeyev singari “millatchilar” guruhiga – madaniyatlarning o‘ziga xosligini himoya qiluvchilarga mansubligi uchun tanqid qilishdi. S’ezdda ko‘tarilgan masala Stalinning jamiyat intellektual qatlamining xatolariga nisbatan siyosati bilan chambarchas bog’liq edi. O‘sha paytda O‘zbekiston san’at arboblaridan o‘zbek adabiyoti va san’atini g’arb g’oyalariga e’tibor bermasdan rus san’ati bilan yaqin aloqada rivojlantirish kutilgan edi.

Sharof Rashidov foydasiga qarshi qaratilgan bu masalani faqat O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Komitetining birinchi sekretari Usmon Yusupov hal qilishi mumkin edi, lekin o‘shanda u ham o‘z faoliyatining og’ir davrini boshidan kechirayotgan edi.
1947 yilda O‘zbekiston paxta yetkazib berish rejasini bajarmadi. Davlat rejasi atigi 76,4 foizga bajarildi. Buning sababi, albatta, juda noqulay ob-havo sharoiti edi. Biroq, bu qiyinchiliklar SSSR rahbarlarini qiziqtirmadi, ular rejani har qanday usulda amalga oshirishni talab qilishdi. U.Yusupovga tanbeh e’lon qilindi. Ertasiga I.Stalinning shaxsiy aralashuvi uni yaqinlashib kelayotgan falokatdan saqlab qoldi.

I.V.STALIN UNGA: “SЕNI MUHOKAMA QILISHDI, JAZOLASHDI, LЕKIN SЕN ISTЕ’DODLI INSONSAN, XALQINGNING AJOYIB DO‘STISAN. BIZ SЕNGA ISHONAMIZ”, – DЕDI.

MAMLAKATNING “OLTIN DAVRI”

1948 yili barcha kuchlarni ishga solib, O‘zbekiston davlatga 1 519 000 tonna paxta topshirishga muvaffaq bo‘ldi; bu o‘tgan yilgi ko‘rsatkichdan 19 000 tonna ko‘p edi. Shu bilan birga, urushdan oldingi davrga nisbatan respublikada sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish 40% dan ortiq, mehnat unumdorligi esa 62% ga oshdi. Keyinchalik bu yillar mamlakatning “oltin davri” deb nomlandi. Biroq, O‘zbekistondagi vaziyat Moskvani tobora xavotirga solmoqda edi – u yerda respublika rahbariyati o‘z vazifalarini bajara olmayapti deb hisoblashardi.

Usmon Yusupov o‘zining qiyin shaxsiy ahvoliga qaramay, s’ezdning tanaffus paytida Sharof Rashidovning “o‘zim muharrir lavozimidan iste’foga chiqishim kerakmi?” degan savolini rad etib, muharrirga so‘z berdi va nutq so‘zlaganida uni qo‘llab-quvvatladi.

ШАРОФ РАШИДОВ БОШ МУҲАРРИРЛИК ЛАВОЗИМДАН БАРИБИР КЕТИШИГА ТЎҒРИ КЕЛДИ. 1949 ЙИЛНИНГ ИЮЛЬ ОЙИДА ЎЗБЕКИСТОН ЁЗУВЧИЛАР УЮШМАСИ УЧИНЧИ ПЛЕНУМИДА ШАРОФ РАШИДОВ УЮШМА РАИСЛИГИГА САЙЛАНДИ.

O‘sha yili Sharof Rashidov tinchlik tarafdorlarining birinchi Butunittifoq konferensiyasida ishtirok etish uchun Moskvaga kelganida, Aleksandr Fadeyev O‘zbekiston delegatsiyasi rahbari sifatida uning sharafiga: “Partiya xodimi va iste’dodli so‘z san’atkori birodarim Rashidov bilan faxrlanaman”, – deb qadah ko‘tardi.

Keyingi qism